Dieta cukrzycowa - wymienniki węglowodanowe

Jednym z celów stosowania diety jest unikanie nadmiernych wahań cukru we krwi w czasie doby.
Szczególny wpływ na te wahania ma spożywanie pokarmów bogatych w węglowodany.

Dla ułatwienia obliczania zawartości węglowodanów w codziennej diecie wprowadzono pojęcie
wymiennika węglowodanowego (WW).

Jeden wymiennik węglowodanowy (WW) jest to porcja produktu (w gramach), która zawiera 10 gramów węglowodanów przyswajalnych

węglowodany przyswajalne to np. skrobia, cukier buraczany (sacharoza), cukier mleczny (laktoza), natomiast węglowodany nieprzyswajalne stanowi błonnik pokarmowy

Ilość produktu odpowiadającą 1 WW podają specjalne tabele wymienników węglowodanowych - patrz poniżej

"używane są także tabele WW, w których 1 WW zawiera 12 g węglowodanów.

JAK ROZPOCZĄĆ OBLICZANIE DIETY?

Omów z dietetyczką dietę zaleconą Ci przez lekarza.

Zapisuj przez kolejne dni co jesz, aby dietetyczka mogła określić czy Twoje dotychczasowe żywienie
jest prawidłowe (ilość posiłków, godziny ich spożywania, dobór produktów, właściwe proporcje
węglowodanów, białka i tłuszczu).

Dietetyczka pomoże Ci ustalić ilość wymienników węglowodanowych (WW) i ich rozkład na
poszczególne posiłki (zależy to m.in. od aktualnej masy ciała i wyników cukru we krwi o różnych
porach doby).

Ustalając plan codziennego żywienia powiedz o swoich dotychczasowych zwyczajach (ulubionych potrawach, rodzaju wykonywanej pracy, rozkładzie dnia).

Plan rozkładu wymienników węglowodanowych przypadający na poszczególne posiłki będzie także "dopasowany" do sposobu leczenia insuliną.
Można ustalić z lekarzem i wybrać taki sposób insulinoterapii, aby w pewnym zakresie dostosować ilość i rozkład WW wyliczoną teoretycznie do dotychczasowych nawyków i trybu życia.

Po ustaleniu ile WW powinieneś spożywać np. na śniadanie, staraj się aby w kolejnych dniach śniadania zawierały właśnie taką ilość WW. To samo dotyczy innych posiłków.

Można dzięki temu zapobiegać wahaniom cukru we krwi, zależnym od zmiennej ilości węglowodanów zawartych w posiłkach.

W ramach ustalonej liczby WW możesz spożywać zamiennie różne produkty, korzystając z tabeli WW (wg podanych miar).

Najlepiej, jeżeli zamieniasz między sobą produkty z danej grupy, np. owoce na owoce (jeżeli w poniedziałek na śniadanie zjesz jako 1 WW jedno średnie jabłko, to we wtorek możesz zjeść np. około 20 czereśni itd.).

Podobnie zamieniaj jarzyny na jarzyny, produkty zbożowe na inne produkty zbożowe, natomiast produkty mleczne na produkty mleczne.

Oczywiście ustalona ilość WW na dany posiłek może ulegać zmianom zależnie od wysiłku fizycznego, dawek insuliny czy aktualnych
wyników cukru we krwi (zasady zmian należy uzgodnić z lekarzem).

Pamiętaj:

• Spożywanie tłuszczu, mięsa, wędlin i tłustych
serów należy ograniczać. Warto abyś ustalił
i wyliczył dla orientacji ilość spożywanego
tłuszczu i białka w codziennej diecie ^[21.

• W zupach obliczaj ilość WW biorąc pod uwagę
takie produkty, jak: makaron, kasza, mąka (do
zaprawiania) lub ziemniaki i ew. niektóre warzywa
jak groszek zielony, fasola.

• W początkowym okresie przygotowywania
posiłków posługuj się wagą, aby wyrobić sobie
umiejętność określania wielkości porcji!

Przekonaj się, że obliczanie WW nie jest wcale
trudne, a pomoże Ci kontrolować swoją chorobę.
Zacznij już od dzisiaj.

BIBLIOGRAFIA :

1 dr n med Mariusz Tracz Podstawowi zasady postępowania
w cukrzycy wskazówki dla pacjenta Warszawa 1995
2 Maria t-os Kuczera Sktad l wartość odżywcza produktów spożywczych
PZWL Warszawa 1991 l L Travis W Bartnikowa Podstawowe wiadomości
o cukrzycy insulinozaleznej Wyd II Volumedl99i
OPRACOWANIE dr n med Mariusz Tracz
przy współpracy z Polskim Towarzystwem Dietetyki

Opracowano na podstawie materiałów MRKCh.