Cukrzyca typu I - zalecenia dietetyczne

Właściwe odżywianie jest jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na wyniki leczenia Twojej cukrzycy.

Wbrew powszechnym poglądom, żywienie w cukrzycy jest podobne do zasad racjonalnego

żywienia osób zdrowych. Podane poniżej zalecenia może stosować także Twoja rodzina !

ZALECENIA OGÓLNE

Twoja dieta powinna mieć określoną wartość energetyczną (czyli odpowiednią ilość kalorii) i powinna zapewniać konieczne składniki
pożywienia. Nadmiar pożywienia jest dla Ciebie absolutnie niepożądany a nawet szkodliwy (prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi i otyłości).
Najlepiej abyś ustalił z dietetyczką i lekarzem odpowiednią dla Ciebie ilość kalorii na dobę.

Pamiętaj:

• zjadaj 6 posiłków w czasie doby

• spożywaj je o stałych porach

• spozyj posiłek w około 30 minut po każdym
wstrzyknięciu insuliny

• naucz się obliczać wymienniki węglowodanowe
w posiłkach (patrz część 2 i 3)

SKŁAD DIETY

Dieta cukrzycowa, podobnie jak w żywieniu zdrowego człowieka, zawiera wszystkie składniki pokarmowe, a więc węglowodany, białka, tłuszcze,
witaminy i sole mineralne

węglowodany

Powinny pokrywać 55-60% ogólnego zapotrzebowania energetycznego.
Węglowodany dzielimy na proste i złożone.

Unikaj: spożywania węglowodanów prostych (cukrów prostych), cukru, miodu, dżemu, słodyczy, które powodują wzrost poziomu cukru we krwi.

Źródłem węglowodanów powinny być dla Ciebie
głównie:

• produkty zbożowe

szczególnie te bogate w błonnik (np: razowe pieczywo, kasza gryczana) oraz nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, soczewica).

• warzywa

spożywaj Je w ilości 350 - 500 g na dobę. Mają one niewielką wartość energetyczną, dają uczucie sytości, są źródłem witamin, soli mineralnych i błonnika

jedz surówkę do każdego posiłku !

• owoce

spożywaj je w ilości 200 - 300 g na dobę (pamiętając o wliczaniu ich do ustalonej ilości wymienników węglowodanowych w danym posiłku).

Są one także dobrym źródłem błonnika pokarmowego.

Pamiętaj aby te same posiłki (np. śniadania) w ciągu kolejnych dni były zbliżone pod
względem zawartości węglowodanów, co zmniejszy wahania cukru we krwi w ciągu
doby.

Najprostszym sposobem obliczania węglowodanów w diecie jest system wymienników węglowodanowych (WW)

białko

Powinno pokrywać 10-1 5% (wyjątkowo 20%) zapotrzebowania energetycznego. Ilość białka
w diecie zwiększa się u kobiet w ciąży, karmiących oraz u dzieci i młodzieży.

Białko pochodzenia zwierzęcego powinno stanowić u osób dorosłych 30 - 50% białka ogółem

Unikaj wieprzowiny, tłustego drobiu (gęsi, kaczki). Spożywając produkty białkowe (np. mleko, wędliny,
sery) pamiętaj, aby zawierały jak najmniej tłuszczu.

Dobrym źródłem białka pochodzenia zwierzęcego dla Ciebie są np. ryby morskie, drób chudy bez
skóry, cielęcina, chude wędliny, mleko i przetwory mleczne odtłuszczone.

tłuszcze

Powinny pokrywać mniej niż 30% zapotrzebowa-
nia energetycznego

• Ogranicz ilość spożywanego tłuszczu. Jego nadmiar sprzyja rozwojowi miażdżycy i powoduje szybki przyrost masy ciała.

• Ogranicz spożycie cholesterolu (mniej niż 300 g na dobę) - jest to związek, który zwiększa możliwość wystąpienia miażdżycy.
Produkty bogate w cholesterol to np podroby, masło, śmietanka kremowa, żółtko jaja kurzego (nie należy spożywać więcej niż 2 jaja w tygodniu).

• Uważaj na tłuszcze "ukryte", zawarte w tłustych mięsach, serach, mleku (np 1 parówka zawiera 1 2 g tłuszczu)

Wśród tłuszczów zaleca się spożycie olejów roślinnych i rybnych, a ograniczenie masła i smalcu.

Przygotowując potrawy pamiętaj:

• nie rozgotowuj produktów zbożowych i jarzyn "na miękko" - potrawy bardziej rozgotowane
powodują szybszy wzrost cukru we krwi

• stosuj: gotowanie w wodzie i na parze, pieczenie w pergaminie, duszenie (z dodatkiem jak
najmniejszej ilości tłuszczu)

• przy podprawianiu potraw używaj chudego mleka, kefiru, jogurtu zamiast śmietany i zasmażek

• unikaj potraw smażonych

• ogranicz spożycie soli kuchennej

• Unikaj słodkich płynów (szczególnie między posiłkami). Można je spożywać tylko przy
objawach niedocukrzenia.

Uwaga:

Spożycie mleka na śniadanie u wielu osób jest powodem podwyższenia wartości cukru we krwi po śniadaniu (lepiej wówczas, abyś pił mleko np. wieczorem).

Jeśli chcesz prawidłowo kontrolować swoją
cukrzycę:

przestrzegaj podstawowych zasad żywienia w cukrzycy

często kontroluj poziom cukru we krwi i nabieraj własnych doświadczeń

kontroluj swoją wagę raz w tygodniu

W razie wątpliwości skontaktuj się z dietetyczką.

BIBLIOGRAFIA :

1 dr n med Mariusz Tracz Podstawowi zasady postępowania
w cukrzycy wskazówki dla pacjenta Warszawa 1995
2 Maria t-os Kuczera Sktad l wartość odżywcza produktów spożywczych
PZWL Warszawa 1991 l L Travis W Bartnikowa Podstawowe wiadomości
o cukrzycy insulinozaleznej Wyd II Volumedl99i
OPRACOWANIE dr n med Mariusz Tracz
przy współpracy z Polskim Towarzystwem Dietetyki

Opracowano na podstawie materiałów MRKCh.